Деректер орталықтарын ерекше жерлерге орналастыру әрекеттері бұрыннан бар. Мысалы, Microsoft оларды теңіз астына орналастырса, Илон Маск тіпті ғарышқа шығаруды ұсынған болатын.
Енді Ұлыбританиялық бір компания мыңдаған "ақылды" бағандарды пайдаланып деректер орталықтарын құруға бел буып, Нигерияның бір штатымен 50 000 баған орнату туралы ресми келісімге қол қойды.
Уорикширде орналасқан Conflow Power Group Limited (CPG) компаниясының айтуынша, олардың күн энергиясымен жұмыс істейтін iLamp қондырғылары "кіріс әкелетін таратылған жасанды интеллект деректер орталығы" ретінде қызмет етеді.
Дегенмен, кейбір сарапшылар BBC-ге бұл технологияның ең күрделі жасанды интеллект тапсырмаларын орындауға қажетті қуатты деректер орталықтарын алмастыра алмайтынын, бірақ жеңілірек жұмыстарға пайдалы болуы мүмкін екенін айтты.
Әрбір iLamp цилиндрлік күн панелінен қуат алатын батареялармен жабдықталған. Бұл батареялар жасанды интеллект тапсырмаларына жарамды, қуаты аз компьютерді энергиямен қамтамасыз етеді.
CPG төрағасы Эдвард Фицпатрик BBC-дің Tech Life бағдарламасына берген сұхбатында: "NVIDIA компаниясы 15 ватт қуатпен жұмыс істейтін, күн энергиясынан қуат алатын жеткілікті кішкентай чип жасады, біз оны көше шамының ішіне орналастыра аламыз", – деді.
Фицпатриктің айтуынша, компанияның жоспары бойынша, мыңдаған қондырғылар желісі электр желісінен энергия алмай, деректер орталығының ұжымдық өңдеу қуатын қамтамасыз етеді.
Деректер орталығы индустриясының ардагері, профессор Ян Биттерлин BBC-ге көше шамдарының физикалық қауіпсіздігі алаңдатарлық мәселе екенін айтты.
Фицпатрик мұны мойындайды. "Егер адамдар ішінде 2000 долларлық құрылғы бар екенін білсе, оны ұрлауға тырысуы мүмкін", – деді ол, бірақ бағандар чипті алып тастаған жағдайда "күйіп кететіндей" етіп жасалғанын атап өтті.
Бұл бағандар жасанды интеллектпен жұмыс істейтін бақылау камералары ретінде де қызмет ете алады.
Компанияның айтуынша, Нигерияда әрбір бағанға тұрақ ережелерін бұзуды, жылдамдықты асырған көліктерді және қауіпсіздік белдігін тақпауды анықтай алатын жасанды интеллект камералары орнатылады.
CPG компаниясының мәліметінше, камералары бар iLamps қазірдің өзінде Уорик ауруханасының автотұрағында орнатылған және "бейнебақылау мен нөмірді тануды" қамтамасыз ете алады.
Фицпатрик көше шамдары бет-әлпетті тану арқылы іздеуде жүрген немесе жоғалған адамдарды анықтау үшін де қолданылуы мүмкін екенін айтты.
Мұндай жүйе әлі қолданысқа енгізілген жоқ, бірақ Флоридадағы мемлекеттік мектептермен және жергілікті билік органдарымен осы мүмкіндіктердің барлығын пайдалану бойынша "соңғы келіссөздер" жүріп жатыр.
Бет-әлпетті тану технологиясының ықтимал кемшіліктері, теріс пайдаланылуы және жеке өмірдің құпиялылығының жоғалуы туралы алаңдайтындар бұл камералардың мүмкіндіктеріне теріс көзқараспен қарауы мүмкін.
CPG бұл технологияны тек "тиісті органмен" серіктестікте және барлық тиісті заңдар мен ережелерге сәйкес қолданатынын айтады.
Фицпатрик тіпті шамдарды халықпен өзара әрекеттесу құралы ретінде де қарастырады: "Сіз көше шамының жанынан өтіп бара жатып, жеңіс белгісі сияқты екі саусағыңызды көрсетсеңіз, бұл бір нәрсеге дауыс беру болуы мүмкін. Бұл әлеуметтік желілерге шығара алатын сауалнама болуы мүмкін".
Кейбір бағалаулар бойынша, жасанды интеллект жүйелерінің энергия тұтынуы қазірдің өзінде бүкіл Ұлыбританияның деңгейіне жақындап келеді, сондай-ақ олардың су тұтынуына қатысты да алаңдаушылықтар бар.
Бірақ кейбір сарапшылар күн энергиясымен жұмыс істейтін көше шамдары үлкен деректер орталықтарын алмастырудан гөрі, оларды толықтыруға жақсырақ сай келеді деп есептейді: шоғырланған есептеу қуаты мен ауқымды тиімділікке деген қажеттілік әлі де болады.
Carbon3IT Ltd консалтингтік компаниясының басқарушы директоры және BCS Chartered Institute for IT мүшесі Джон Бут BBC-ге iLamps "басқа ірі нысандармен бірге шағын жасанды интеллект қосымшалары үшін қолданылуы мүмкін салыстырмалы түрде арзан шешім" ретінде құнды болуы мүмкін екенін айтты.
Алайда, Биттерлин жасанды интеллектпен жұмыс істейтін көше шамдары жетекші үлкен тіл модельдерін оқыту үшін қолданылатын ең ірі деректер орталықтарын алмастыра алмайды деп есептейді. Әсіресе, бағандар арасындағы қашықтық, демек, байланыс жылдамдығы тым баяу болады.
Бірақ жасанды интеллектті қолданатын қолданбалар мен бағдарламалық қамтамасыз ету пайдаланушыларға жақын мыңдаған жүйелерді қажет етеді. Бұл бағандардың "ұялы телефон діңгектері сияқты" қуаттырақ деректер орталықтарына "кіру нүктелері" ретінде қызмет етуі арқылы қамтамасыз етілуі мүмкін, деп қосты ол.
CPG жоспары бойынша, iLamps-тің өңдеу қуатын жасанды интеллект компанияларына жалға беруден түскен кіріс көше шамдарын орнату мен күтіп ұстауды қаржыландыратын "жасыл облигацияларға" инвестиция салған инвесторларға түседі.
Құрылғыларды қабылдайтын Нигерияның Катсина штаты баған камералары анықтаған жылдамдықты асыру және жол қозғалысы ережелерін бұзу үшін салынған айыппұлдардан кіріс алады. Үш жылдан кейін CPG бұл кірістің 20%-ын ала бастайды, дейді компания.
Фицпатрик Африканы технологияны дәлелдеу және бизнесті дамыту үшін негізгі орын ретінде қарастырады: "Африка біздің басты нысанамыз, өйткені онда күн сәулесі көп, бұл тамаша, оларда ережелер мен нормативтер анағұрлым еркін, олар біздің көше шамдарын орнатуымызды қалайды".
iLamps Мароккода, Тайваньда және Латвияда құрастырылады, бірақ Катсинада да құрастыру зауыты салынып жатыр.
Келісімді құптай отырып, Катсина штатының Энергетика және қуат жөніндегі арнайы кеңесшісі доктор Хафиз Ибрахим Ахмад бұл штаттың "Африка континентіндегі осы тектес жалғыз таратылған жасанды интеллект деректер орталығының отаны" болғанын айтты.
Ол iLamps "қауіпсіз көшелер, қылмыс пен терроризмнің алдын алу, тегін қоғамдық интернет және штатқа қайтарылатын кіріс ағынын" білдіруі мүмкін екенін айтты.
Mənbə: BBC News
