Отбасы туралы нақыл сөздер: 80+ мағыналы цитата жинағы

Отбасы — адам өмірінің ең қастерлі ұясы. Дүниеге келгеннен бастап, ең алғаш жылу сезетін жер — отбасы. Бұл мақалада ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан халық даналығы мен әлемге аты мәлім ойшылдардың ең мағыналы, ең жүректі отбасы туралы нақыл сөздер жинағын ұсынамыз. Әр бөлімде — бір тақырып, бір сезім.

Отбасына берілген баға — ұлттың рухани деңгейінің айнасы. Қазақ халқы ертеден бері отбасын ең жоғары қасиет ретінде ұстаған. Жер ауып кетсе де, ру мен жекжат — тірек. Осы терең сенімнен туған даналық сөздер бүгін де өзектілігін жоғалтпаған. Ғасырлар өткенімен, ата-ана туралы, бала тәрбиесі туралы, жар туралы айтылған сөздер ешбір заманауи кеңесті алмастыра алмайды.

Отбасы — мемлекеттің де, ұлттың да, тіптен бүкіл өркениеттің де бастауы. «Отбасы берік болса — ел берік» деп ертеден айтқан. Бұл мақалада ұсынылатын сөздер — Лев Толстой мен Антон Чеховтан бастап, Ыбырай Алтынсарин мен Ғабит Мүсіреповке дейін; Конфуций мен Балзактан бастап, аты белгісіз қазақ халқының ауызша сақталған даналығына дейін. Барлығының ортақ тілі — жүрек тілі. Сондықтан бұл сөздер мерекелік хатқа да, эссеге де, жай ғана күнделікке де жарайды.

Ата-ана туралы нақыл сөздер

Ата-ана — балаға берілген ең үлкен сый. Олардың аяғы астында жатқан жаннатты халқымыз ертеден мойындаған. Әлем ойшылдары да, қазақтың ақын-жазушылары да бұл тақырыпта терең сөздер қалдырған.

❝ Жер ауса да — ата-ана, жердің өзі — отан. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Ата — баланың мұраты, ана — баланың бауыры. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Ата-анаңды сыйла — ол саған дүниені сыйлаған. ❞ — Халық даналығы

❝ Анасын сыйлаған ер — елін сыйлайды. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Ата-ана — бала үшін ең бірінші мектеп, ең соңғы пана. ❞ — Василий Сухомлинский

❝ Ата-анаңды сүй — жарқын болашағыңды солардан ал. ❞ — Антон Макаренко

❝ Ата мен ана — жанның екі қанаты: бірі жоқта ұша алмайсың. ❞ — Халық даналығы

❝ Анасы жақсының — өзі жақсы, атасы жақсының — ісі жақсы. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Балалары үшін өмір сүру — ата-ананың ең зор бақыты. ❞ — Лев Толстой

Ата-ана алдындағы борыш — ол еш қарызбен өлшенбейтін қасиетті міндет. Ұлылардың жоғарыдағы сөздері осы шындықты айқын жеткізеді. Ата-анасын сыйлаған адам кез келген ортада сыйлы болады — бұл халқымыздың ғасырлық тәжірибесінен алынған қорытынды.

Бала тәрбиесі туралы нақыл сөздер

Бала тәрбиесі — отбасының ең жауапты міндеті. Баланы тәрбиелеу — мемлекет тәрбиелеумен тең деп санаған ұлы ойшылдар аз емес. Дұрыс тәрбие алған бала — отбасының мақтанышы, ел болашағының тірегі.

❝ Балаңды жастан тәрбиеле — жасы өтсе, тәрбие өтпейді. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Бала — саздан жасалған ыдыс: қандай қалыпқа салсаң, сондай болады. ❞ — Халық даналығы

❝ Балаңа балық берме — балық аулауды үйрет. ❞ — Конфуций

❝ Бала тәрбиесі — ең маңызды шығармашылық. ❞ — Антон Макаренко

❝ Ата-ананың ең жақсы мұрасы — балаға берген жақсы тәрбиесі. ❞ — Ыбырай Алтынсарин

❝ Бала — отбасының жарығы: жарығы жоқ үй — үй емес. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Баланы мадақтап өсір — онда ерлік жатыр. ❞ — Василий Сухомлинский

❝ Жақсы бала — ата-ананың омырауындағы алтын белгі. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Балаңды жақсы жолға салу — ең үлкен байлықтан артық. ❞ — Ыбырай Алтынсарин (балаға дұрыс қаржылық тәрбие беру туралы ақша шақыратын сөздер мақаласында да жазылған)

Тәрбие — ұрпақ жалғастығының кілті. Баланы тәрбиелеуде ең күшті әдіс — өз өнегеңді көрсету. Ата-ана айтқан сөзден гөрі, жасаған ісінен нәр алады бала. Осы шындықты жоғарыдағы даналар нақышпен жеткізген.

Некелесу және жар туралы нақыл сөздер

Отбасы жар таңдаудан басталады. Дұрыс таңдалған жар — өмірлік серік, қуанышта да, қайғыда да тірек. Некенің қастерлілігі туралы да данышпандар өшпес сөздер айтқан.

❝ Жақсы жар — өмір бойы сыйлық; жаман жар — өмір бойы жаза. ❞ — Халық даналығы

❝ Жақсы әйел жаман еркекті ер қылады, жаман әйел жақсы еркекті жер қылады. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Отбасылық бақыт — достық пен сүйіспеншіліктің ұштасуы. ❞ — Лев Толстой

❝ Некелесу — өмір бойы бірін-бірі оқуды үйрену. ❞ — Бернард Шоу

❝ Жарыңды сыйла — ол бақытыңның кілтін ұстап тұр. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Шыдамдылық пен мейірімділік — бақытты некенің екі тірегі. ❞ — Антон Чехов

❝ Бір-біріне деген сыйластық жоқ жерде — отбасы жоқ. ❞ — Оноре де Бальзак

❝ Ер мен әйел — бірін-бірі толықтыратын жартылар. ❞ — Халық даналығы

❝ Сүйіспеншілік некенің бастауы, шыдамдылық — оның тіршілігі. ❞ — Габриэль Гарсия Маркес

Жарыңа деген сыйластық — отбасы бақытының негізі. Ұрыс-керіссіз отбасы болмайды, бірақ бір-бірін сыйлай білген жұп кез келген дауды шешіп шыға алады. Жоғарыдағы даналар осы шындықты ғасырлар бойы тексеріп, сынақтан өткізіп ұсынған.

Отбасы бақыты туралы нақыл сөздер

Бақытты отбасы — адам баласының ең зор арманы. Бақыт деген не? Байлық па, даңқ па? Жоқ — ойшылдардың басым көпшілігі бақытты дәл отбасымен байланыстырған. Бұл бөлімдегі сөздер соны дәлелдейді.

❝ Отбасы бақыты — барлық бақыттың ең қымбаттысы. ❞ — Лев Толстой

❝ Бақытты отбасы — ел бақытының тамыры. ❞ — Нұрсұлтан Назарбаев

❝ Үйіңде тыныштық болса — жаның тыныш. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Байлық — бақыт емес; бақыт — жылы отбасы. ❞ — Халық даналығы

❝ Кішкентай үй — үлкен бақыт; үлкен сарай — бос жүрек болуы мүмкін. ❞ — Халық даналығы

❝ Отбасы бақытының сыры — берілгендіктен өзге нәрсе жоқ. ❞ — Антон Чехов

❝ Балалы үй — базар; баласыз үй — мазар. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Дастарқаны мол үй емес, достығы мол үй — бақытты үй. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Туыстар жиналған үй — жарқын шаңырақ. ❞ — Халық даналығы

Бақытты отбасы — сыртқы жағдайдан емес, ішкі жылылықтан туады. Бір-бірін сыйлаған, бір-бірін тыңдаған, бір-біріне мейірімді отбасы — дүниедегі ең бай отбасы. Мансап та, байлық та оған жете алмайды.

Ағайын-туыс туралы нақыл сөздер

Отбасы тек ата-ана мен балалармен шектелмейді. Ағайын-туыс, жекжат — барлығы сол отбасылық шаңырақтың кеңейген шеңбері. Туыстық байланыс — адамды аяусыз дүниеде ұстап тұратын нық арқан.

❝ Ағасы бар — арқасы бар; ағасы жоқ — жалғыз жан. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Туыстан алыс кетпе — ол ауырғанда ең жақын дәрігерің. ❞ — Халық даналығы

❝ Рудың берекесі — ынтымақта; ынтымақ жоқта — ру жоқ. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Інің — екінші өзің; оны сыйла, өзіңді сыйлағандай. ❞ — Халық даналығы

❝ Апасы барда — апасы пана; жоқта — жалғыздық. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Туысқан туысқанды аспаннан іздемейді — жанында. ❞ — Халық даналығы

❝ Ағайынның аяғы — ауырда білінеді. ❞ — Қазақ мақалы

Туыстық — тамырдан шыққан байланыс. Оны ұмытқан — өз тамырын кесіп алғанмен тең. Ағайын мен туысқаны қасында болған адам кез келген қиыншылықтан өте алады. Қазақ даласының осы ежелгі сенімі бүгінгі күнде де мінсіз шындық.

Үй және шаңырақ туралы нақыл сөздер

Үй — тек қабырға мен шатырдан тұрмайды. Үй — жылылық, жайлылық, қорғаныш. Шаңырақ — сол үйдің рухани символы. Қазақ мәдениетінде шаңырақты ұстап тұру — ең зор парыз.

❝ Шаңырағың биік болса — рухың биік. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Үйдің берекесі — ошақта; ошақтың оты өшпесін. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Туған үйден тәтті жер жоқ — аспандағы жұлдыз болса да. ❞ — Халық даналығы

❝ Кіре берістегі бесіктің дыбысы — ең жылы дыбыс. ❞ — Халық даналығы

❝ Үй — адамның жанына ең жақын орны. ❞ — Оноре де Бальзак

❝ Шаңырақты ұстаған — елді ұстаған. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Туған жерге деген сағыныш — отбасына деген сағыныш. ❞ — Халық даналығы

❝ Үйде бейбітшілік болса — дүние бейбіт. ❞ — Конфуций

Шаңырақ ұстаған адам — халықтың тірегі. Қазақта «шаңырағым биік болсын» деп тілеу бекер айтылмаған. Ол — отбасының да, рудың да, тіпті ұлттың да бақытты болуын тілеумен тең. Туған үй туралы ойлар — ең терең ойлар.

Ана туралы ерекше нақыл сөздер

Ана — отбасының жүрегі. Оның орны — ешқашан толмайтын орын. Ана туралы сөздер — тілдің ең нәзік, ең мейірімді сөздері. Бүкіл әлем ойшылдары, барлық ұлт ақындары анаға арнап ең тамаша жолдарын жазған.

❝ Ана — сөздің ең тәтті ұғымы. ❞ — Халық даналығы

❝ Анасын сыйламаған — Алласын сыйламаған. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Дүниеде ананың алдындай алдын ашқан ешкім жоқ. ❞ — Ғабит Мүсірепов

❝ Ананың жылауы — баланың жанын ауыртады. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Ана — тіршіліктің ең зор мұғалімі. ❞ — Максим Горький

❝ Ана қолының жылуы — ешбір дорбамен салыстырылмайды. ❞ — Халық даналығы

❝ Анасының батасын алған бала — бақытты. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Анасыз жер — шөл; анасыз бала — жетім. ❞ — Қазақ мақалы

Ана — тіршіліктің бастауы. Ана туралы бір ауыз жақсы сөз — оның жанына жеткен ең зор сыйлық. Бүгін оған хат жаз, телефон соқ, барып сәлем бер — бұл сөздер оны оқыған сәтте жасауға тиіссің.

Ынтымақ пен бірлік туралы нақыл сөздер

Бақытты отбасының негізінде — ынтымақ жатыр. Ынтымақ дегеніміз — бір-бірін сыйлап, бір-бірін тыңдап, бір-бірін қолдау. Мұның жоқ жерінде отбасы аттас ғана болады, шын мәнінде болмайды.

❝ Ынтымақты елдің ырысы мол. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Береке — бірлікте, бірлік — сыйластықта. ❞ — Халық даналығы

❝ Дауы жоқ отбасы — дұшпаны жоқ ел. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Бірлесіп салған үй — берік; жалғыз салған — әлсіз. ❞ — Халық даналығы

❝ Отбасындағы кішкентай даудан — үлкен жарықшақ туады. ❞ — Лев Толстой

❝ Кешіре білу — отбасы бақытының ең үлкен сыры. ❞ — Халық даналығы

❝ Бір-бірін ұғысқан жұп — ең мықты серіктестік. ❞ — Антон Чехов

Ынтымақ — отбасының ең қымбат байлығы. Ол сатып алынбайды, тек бір-бірін сыйлаудан, бір-бірін тыңдаудан, бір-бірін кешірудің тәжірибесінен туады.

Отбасы туралы халық мақал-мәтелдері

Жоғарыда атақты тұлғалардың сөздерін ұсындық. Енді қазақ халқының ауызынан шыққан, кітапқа жазылмаса да жүректе сақталған мақал-мәтелдерге тоқталайық. Бұлар — халықтың ұжымдық даналығы, ешкімнің аты жоқ, бірақ бәрінің жүрегінде бар сөздер.

❝ Үйдің берекесі — үй иесінде. ❞

❝ Ата-анасын сыйлаған бала — ел сыйлайды. ❞

❝ Жақсы ұл — жарық шырақ; жаман ұл — қараңғы бөлме. ❞

❝ Қатын жақсы болса — ер байиды; қатын жаман болса — ер тозады. ❞

❝ Туысқаның — теңізің: суы ащы болса да, жағасына жүгірерсің. ❞

❝ Ата мен ана — ең алғашқы мектеп, ең соңғы баспана. ❞

❝ Бала асыраған — мал асырағаннан артық. ❞

❝ Жылы сөз — жыланды да індетен шығарады. ❞

❝ Ошақтың оты өшпесін — береке тозбасын. ❞

❝ Бір отбасы — бір мемлекет: тәртібі де, заңы да, билеушісі де өз ішінен. ❞

Мақал-мәтелдер — халықтың ауызша тарихы. Олар жазылмаса да, ұрпақтан-ұрпаққа ауызша жеткен. Осы сөздердің соңғы буынға дейін жетуінің өзі — олардың шыншылдығының дәлелі. Халық жалған нәрсені сақтамайды.

Отбасы мерекелеріне арналған нақыл сөздер

Той, мерей тойы, жаңа үй, бала тойы — бәрінде де жылы сөз керек. Осы тізімнен мерекеге лайықты тілек немесе ұлағатты сөз таба аласыз.

❝ Жаңа ұяңда бақыт пен береке орнасын! ❞

❝ Шаңырағың биік болсын, ошағыңның оты өшпесін! ❞

❝ Жарыңмен бірге өмір бойы жас болып қалыңдар. ❞

❝ Отбасыңда бейбітшілік, балаларыңда денсаулық болсын! ❞

❝ Сіздің үйіңіз — бақыттың да, берекенің де мекені болсын! ❞

❝ Ата-анасының қуанышы болған бала — елдің бақыты. ❞

❝ Бір-бірлеріңді жақсы көргендей сүйіп, жақсы досқа айналыңдар. ❞

Осы тілектерді мерекелік хатқа, туған күн картасына, той тостына пайдалана аласыз. Жылы сөз — ең арзан, ең бағалы сыйлық.

Инстаграм мен WhatsApp-қа арналған қысқа нақыл сөздер

Жылдам бөлісуге, мерекелік хаттарға, достарыңызға жіберуге жарайтын қысқа, нұсқа сөздер:

❝ Отбасым — менің қалам, жылуым, жарығым. ❞

❝ Ең үлкен байлық — бірге отырған дастарқан. ❞

❝ Отбасыңды жақсы көр — өмірде одан асқан еш нәрсе жоқ. ❞

❝ Үй деген — адам тұратын жер емес, сезім тұратын жер. ❞

❝ Шаңырағым биік болсын, отым өшпесін. ❞

❝ Ата-анасы барда — ешкім жетім емес. ❞

❝ Бала — жанымның жалғасы. ❞

❝ Анамның бата сөзі — менің ең зор қорғаным. ❞

Мектеп эссесіне арналған нақыл сөздер

Оқушылар үшін арнайы: мектепте «Отбасы» тақырыбына эссе немесе шығарма жазғанда осы отбасы туралы нақыл сөздер тізімінен дайын цитаталарды пайдалануға болады. Мұғалімдер де сабақта қолданып, талқылау өткізе алады.

❝ Отбасы — қоғамның ұяшығы, халықтың тамыры. ❞ — Нұрсұлтан Назарбаев

❝ Отбасы тәрбиесі — мемлекет тәрбиесінің бастауы. ❞ — Ыбырай Алтынсарин

❝ Жақсы тәрбие — ең зор мұра, ең мықты қару. ❞ — Жүсіп Баласағұн

❝ Адам — отбасынан өзін таниды; өзін танымаған — ешнәрсені танымайды. ❞ — Халық даналығы

❝ Ел болам десең — бастауыңды ұмытпа; отбасың — сол бастау. ❞ — Қазақ мақалы

❝ Балалы үйде — болашақ бар; болашақ барда — үміт бар. ❞ — Халық даналығы

Отбасы туралы дүниежүзілік данышпандар айтқан сөздер

Отбасы тақырыбы — тек бір халықтың немесе бір мәдениеттің мұрасы емес. Бүкіл адамзат бұл тақырыпта ойлаған, жазған, толғанған. Шығыс пен Батыстың ұлы ойшылдарын біріктірген ортақ шындық — отбасы ең жоғары қасиет. Төменде — дүниежүзілік ойшылдар мен жазушылардың ең таңдаулы сөздері.

❝ Бақытты отбасылар бірбіріне ұқсайды; бақытсыз отбасының — өз жолы. ❞ — Лев Толстой

❝ Ең кіші ошақтың жылуы — ең үлкен сарайдан артық. ❞ — Виктор Гюго

❝ Отбасы — табиғаттың берген бірден-бір институты. ❞ — Жан-Жак Руссо

❝ Баланы жақсы тәрбиелеу үшін алдымен ата-ананың өзі жақсы адам болуы керек. ❞ — Василий Сухомлинский

❝ Ата-анасын сыйлаған халық — мәңгі тіршілік етеді. ❞ — Конфуций

❝ Некенің ең мықты негізі — бір-бірін өзгерте алмайсың деген өзара мойындау. ❞ — Бернард Шоу

❝ Отбасы — адамның ең кішкентай отаны. ❞ — Дидро

❝ Балаңды сүй — ал тәрбиелеу кезінде сүйіспеншілік пен талаптылықты бөлме. ❞ — Антон Макаренко

❝ Адамның рухын тек туған үй ғана қалпына келтіре алады. ❞ — Иоганн Гёте

Жоғарыдағы сөздерді оқыған кезде бір нәрсе анық болады: шығыс та, батыс та, солтүстік те, оңтүстік те — бәрі отбасыны ең жоғарғы орынға қояды. Тіл, дін, мәдениет өзгесе де, осы бір ортақ сезім — өзгермейді.

Балаларға арналған отбасы туралы қысқа нақыл сөздер

Бастауыш сынып оқушылары үшін де, мектепке дейінгі балалар үшін де түсінікті, қысқа, жатталуы оңай нақыл сөздер бар. Мұғалімдер мен ата-аналар осыларды ерте жастан балаларға үйрете алады.

❝ Отбасы — ең жылы орын. ❞

❝ Апам — менің бақытым; атам — менің тіреуім. ❞

❝ Анам бар — барлығым бар. ❞

❝ Үй дегенің — қабырға емес, жылылық. ❞

❝ Бірге болсақ — жеңеміз; жалғыз болсақ — жеңілеміз. ❞

❝ Ағама қарап өсемін; мен де оған үлгі боламын. ❞

❝ Отбасымды жақсы көремін — олар менің барлығым. ❞

Балалық шақта есіткен жақсы сөз — жанда ғұмыр бойы қалады. Жоғарыдағы қысқа сөздерді таңертең, ас ішер кезде немесе ұйықтар алдында балаға айтып беріңіз. Оның жадында орнығады, жүрегінде өседі.

Неге отбасы туралы нақыл сөздер оқуымыз керек?

Біреу сұрауы мүмкін: «Нақыл сөздерді оқу не береді?» Жауап қарапайым. Ойшылдардың сөздері — сізден бұрын сол жолды жүрген, сол сезімді сезінген адамдардың тәжірибесі. Сіз жалғыз емессіз. Отбасы өмірінің қиындықтары, қуаныштары — бәрі бұрын болған, бәрі туралы жазылған.

Жаңа некеге тұрған жұп — жауапкершілік туралы Толстой мен Чеховтан ой алсын. Ата-анасымен қатынасы шиеленіскен жас — халық мақалдарынан кешіру мен сыйластық туралы нәр алсын. Бала тәрбиесінде адасқан ата-ана — Макаренко мен Сухомлинскийден жол тапсын.

Яғни, нақыл сөздер — кеңесші. Ақысыз, қол жетімді, ғасырлар сынақтан өткізген кеңесші. Оны пайдаланбау — артықшылықты жоғалтқанмен тең.

Қорытынды

Осы мақалада жинастырылған отбасы туралы нақыл сөздер — ғасырлар бойы жинақталған адами даналықтың шоғыры. Ата-ана туралы да, бала тәрбиесі туралы да, жар таңдау туралы да, ынтымақ туралы да айтылған бұл сөздердің бәрінде бір ортақ идея бар: отбасы — бәрінен жоғары.

Жоғарыдағы сөздерден сізге жаққанын сақтап алыңыз, жақындарыңызбен бөлісіңіз. Мерекеге арнасаңыз да, хатқа жазсаңыз да, жай ғана ойланып отырсаңыз да — бұл сөздер жүрекке тиеді. Өйткені отбасы туралы шын сөз — жалпы адамзаттық шындық.

Отбасыңызды қадірлеңіз. Ата-анаңызға хабарласыңыз. Балаларыңызды құшақтаңыз. Жарыңызға «рахмет» деңіз. Бүгін — соған лайықты күн.

Жаңа отбасы құрған жастарға арналған дәстүрлі тілектерді келін түскенде айтылатын сөздер мақаласынан оқи аласыз.

Отбасылық мерейтойларда айтылатын тілектер туралы 70 жасқа арналған құттықтау сөздер мақаласынан да толық жинақ табасыз.

Күнделікті жылы сөздің тағы бір түрі — қайырлы таң әдемі сөздер, олар да жақындарыңызбен байланысты күн сайын нығайтуға көмектеседі.