С әріпінен басталатын сөздер: толық тізім мен мағыналары
Қазақ тілі — дыбыстарға бай, сөздік қоры мол тіл. Осы тілдегі әр әріп өзіндік дүние ашады. Бүгінгі мақалада с әріпінен басталатын сөздер туралы жан-жақты тоқталамыз. Мектеп оқушылары үшін де, тілді үйренушілер үшін де, жай қызығушылық танытқандар үшін де бұл тізім өте пайдалы болады. С дыбысы — қазақ тілінде жиі қолданылатын дыбыстардың бірі. Оған бастау алатын сөздер өте алуан түрлі: жануарлар атынан бастап, сезім атауларына дейін.
Ана тілімізді тереңірек білу — ұлттық санамызды нығайтудың ең маңызды жолы. С әріпінен басталатын сөздер тізімін жаттай отырып, балалар тілінің сөздік қорын байытып, сауаттылығын арттырады. Бұл мақалада сөздер тақырыптарға бөлініп, мағынасымен бірге ұсынылады. Санаттар бойынша топтастыру есте сақтауды жеңілдетеді.
С әрпі туралы
«С» — қазақ алфавитіндегі маңызды дауыссыз дыбыстардың бірі. Ол тіс-ерін дыбысы болып табылады: тілдің ұшы үстіңгі тістерге жақындаған кезде пайда болады. Орыс тіліндегі «С» дыбысымен бірдей айтылады. Қазақ тілінде «С» дыбысы сөз басында, ортасында және соңында кездеседі. Дегенмен сөз басынан басталатын «С» сөздері өте мол.
Лингвистер санауы бойынша, қазақ тілінің сөздігіндегі с дыбысынан басталатын сөздер саны бірнеше мыңды құрайды. Бұлардың ішінде байырғы қазақ сөздері де, кейін енген кірме сөздер де бар. Байырғы түркілік тамырлары бар сөздер ерекше мән-мағынаға ие. Салыстырмалы түрде, н әріпінен басталатын сөздер саны азырақ болғанымен, олардың мағыналық тереңдігі ерекше — намыс, ниет, нұр секілді рухани құндылықтарды білдіреді.
Жануарлар атаулары
Қазақ тілінде жануарларға қатысты с әріпінен басталатын сөздер өте көп. Ата-бабаларымыз мал шаруашылығымен айналысқандықтан, жануарларды атайтын байырғы сөздер тілімізде мол сақталған. Сиыр — қазақтың негізгі мал түрлерінің бірі, сонау ертеден бері ауылдың тіршілігімен тікелей байланысты. Сілеусін — ормандар мен таулы аймақтарда тіршілік ететін аңдардың бірі. Сауысқан — ақылды құстардың бірі ретінде халық ауыз әдебиетінде жиі кездеседі.
С әріпінен басталатын жануарлар атаулары:
• Сиыр — ірі қара малдың ұрғашысы
• Сілеусін — таулы орманда тіршілік ететін жыртқыш аң
• Сауысқан — ақ-қара қанатты, ақылды құс
• Сарышұнақ — далада тіршілік ететін кішкентай кемірушілер тобы
• Салпаңқұлақ — үлкен құлағымен ерекшеленетін жануар
• Сазбақа — батпақты жерлерде тіршілік ететін бақа түрі
• Сұңқар — аспанда ұшатын жыртқыш құс, батырлық символы
• Сарыала — сары реңді малдың атауы
• Сарпы — жасы үлкен лақ
• Сиқалы — ерекше белгісі бар мал
Сұңқар — қазақ мәдениетінде ерекше орны бар құс. Ол батырлықтың, еркіндіктің символы. «Сұңқардай» деп батырды мақтау — ерте заманнан келе жатқан дәстүр. Бүркіт аулаудың дәстүрі де сұңқар секілді жыртқыш құстармен байланысты. Сондықтан бұл сөз мақал-мәтелдерде, жырларда жиі кездеседі.
Табиғат сөздері
Қазақ жері — байтақ дала, биік тау, терең көл. Табиғатты суреттейтін с дыбысынан басталатын сөздер тілімізде мол. Самал — жайма жел, жаздың ыстығынан арылтатын жұмсақ самырсын. Сел — таулы жерлерде жаңбыр кезінде пайда болатын қауіпті тасқын. Сырдария — Қазақстанның оңтүстігінде ағатын ұлы өзен. Су — тіршіліктің негізі. Қазақта «суды сыйла» деген сөз бекер айтылмаған.
С әріпінен басталатын табиғат сөздері:
• Су — өмір сүру үшін аса қажетті табиғи зат
• Самал — жайма жел, жұмсақ ауа ағыны
• Сел — таулы жерлердегі лайлы тасқын
• Сырдария — Қазақстанның оңтүстігіндегі өзен
• Сай — таулы жердегі тар аңғар, өзен арнасы
• Сор — тұзды топырақ, тұзды жер
• Сазды жер — ылғалды, жұмсақ топырақты аймақ
• Сәуле — күн немесе жарық сәулесі
• Салқын — суықтау ауа, сергіту
• Сырғыма — мұздың немесе тастың сырғуы
• Соқпақ — тар жол, адам жасаған ізімен қалыптасқан жол
• Сарқырама — су сарқыраған жер, шағын сарқырама
Қазақ жерінің ауасы — самал мен салқынның ұласуы. Жазда самал соқса, күз айларында суық желдер жер бетін айналады. «Сар желтоқсан» деген тіркес те осы табиғат суреттемесінен туындаған. Су мен сел, сор мен сай — бәрі де қазақ жерінің географиялық сипатын ашып береді.
Үй заттары мен тұрмыстық сөздер
Күнделікті өмірде қолданылатын заттардың да с дыбысынан басталатындары аз емес. Сағат — уақытты анықтайтын аспап, бүгінде де, ертеде де тұрмыстың маңызды бөлігі. Сандық — ағаштан жасалған, зат сақтауға арналған ыдыс; ертеде отбасының қымбат бұйымдарын сандыққа салып сақтаған. Сырнай — қазақтың ұлттық аспаптарының бірі. Сыпырғыш — үй тазалығының кепілі.
С әріпінен басталатын үй заттары мен тұрмыс сөздері:
• Сағат — уақытты өлшейтін аспап
• Сандық — ағаштан жасалған сақтау жәшігі
• Сырнай — ұлттық үрлемелі музыкалық аспап
• Сыпырғыш — еден сыпыруға арналған тұрмыстық зат
• Сөмке — зат тасуға арналған қап немесе çanta
• Сызғыш — сызу үшін қолданылатын өлшем құралы
• Сіріңке — от тұтатуға арналған кішкентай аспап
• Сырғы — есіктің немесе жәшіктің бекіткіші
• Сырға — әйелдер тағатын моншақ немесе сырға (сәнді бұйым)
• Стол — жұмыс немесе тамақ ішуге арналған үстел
Сандық — қазақтың мәдени жадында ерекше орын алады. Үйлену тойында қалыңдықтың жасауын сандыққа салып беру дәстүрі бүгін де кейбір аймақтарда сақталған. Ондағы киімдер, кестелер, бұйымдар — отбасының байлығын танытқан. Сырнай мен сыбызғы — ата-бабаларымыздың сарындатқан аспаптары. Бұлардың дыбысы қазақ жерінің аспанында ғасырлар бойы жаңғырып келеді.
Тамақ-ас атаулары
Қазақ асханасы — бай дәстүрлі тағамдар мен дәмді сусындарға толы дүние. С дыбысынан басталатын тамақ атаулары да аз емес. Сорпа — ет қайнатқан сорпасы, қазақтың ең негізгі тағамы болып саналады. Дастарқанда сорпасыз той болмайтыны анық. Сарымсақ — дәрілік қасиетімен де, дәмін ашатынымен де бағалы өсімдік. Сүт — қазақ отбасының күнделікті ішімдігі. Сәбіз — витаминге бай көкөніс.
С әріпінен басталатын тамақ-ас атаулары:
• Сорпа — еттен қайнатылған дәстүрлі қазақ тағамы
• Сарымсақ — өткір иісті, дәрілік өсімдік
• Сүт — малдан алынатын ақ сусын
• Сәбіз — қызыл-сары түсті витаминді көкөніс
• Сары май — сүттен жасалатын май
• Сусын — ішуге арналған сұйықтық (кез келген)
• Самса — еттен жасалған дөңгелек немесе үшкір пирожки
• Сүзбе — айраннан жасалатын қою сүт өнімі
• Сорпалы ет — қайнатылған етпен берілетін ас
• Сағыз — шайнайтын шайыр немесе шайнамалы зат
Сорпа — қазақ дастарқанының патшасы. «Сорпаның сорасы, еттің мисы» деген мақал бар. Сорпаны жастар үлкендерге ыдыспен ұсынып, ізет тілейді. Сары май да қазақ тағамында ерекше рөл атқарады: оны наны, талқаны, балы бар шыны аяққа жасаған дұрыс — бұл ерекше дастарқандық рәміз.
Адам денесі мен сыртқы бейне
Адам денесінің мүшелерін, сыртқы белгілерін атайтын сөздердің де с дыбысынан басталатындары бар. Саусақ — қолдың ең ұсақ бөлімі, алайда маңызы ерекше; саусақ жоқ жерде іс те жоқ. Сақал — еркектің жүзін безендіретін, кейде беделінің белгісі болатын шаш. Сүйек — дене қаңқасының негізі. Бұл сөздер медицина, дене тәрбиесі, ауыз әдебиеті тілінде жиі кездеседі.
С әріпінен басталатын дене мүшелері мен сыртқы бейне сөздері:
• Саусақ — қол немесе аяқтың ұшты мүшесі
• Сақал — еркек бетіндегі шаш өсіндісі
• Сүйек — дене қаңқасының қатты бөліктері
• Сілекей — аузындағы су сұйықтығы
• Сан — жамбас пен тізе аралығы, ұлпа
• Сирақ — аяқтың төменгі бөлігі
• Соқыр — көзі көрмейтін адам (сипаттама)
• Сары шаш — сарғыш реңдегі шаш
• Салмақ — дене ауырлығы
• Сымбат — сұлу дене пішіні, келісті бітім
«Сымбатты» деп адамның сыртқы ажарлы тұлғасын суреттейді. Қазақ поэзиясында сымбатты батыр, сымбатты қыз образы жиі кездеседі. Сақал да қазақ мәдениетінде ерекше мәнге ие: ақсақалдың сақалы — даналықтың, жасының ұлғайуының белгісі.
Сезім мен қасиет атаулары
Ішкі дүниені, сезімдерді, адами қасиеттерді білдіретін сөздердің де с-дан басталатындары мол. Сабыр — адамның ең маңызды қасиеттерінің бірі. «Сабырлы жеңеді» деген мақал осыдан. Сенім — адам мен адам арасындағы берік байланыстың негізі. Сезім — жанның ішкі дауысы. Сыйластық — ұлттық тәрбиенің өзегі.
С әріпінен басталатын сезім мен қасиет сөздері:
• Сабыр — шыдамдылық, асықпай күту қабілеті
• Сенім — адамға немесе іске деген берік ишара
• Сезім — жүректің ішкі реакциясы, эмоция
• Сыйластық — бір-бірін бағалау, ізет ету
• Сүйіспеншілік — терең жақсы көру сезімі
• Салмақты — байсалды, ойлы, асығыс емес
• Сараң — қолын ашпайтын, қызғаншақ адам
• Сәнді — ұқыпты, сылдырлы, көрікті
• Сергек — ояу, зейінді, тез реакция беретін
• Сыпайы — ізетті, мәдениетті, кішіпейіл
Сыпайылық — қазақ тәрбиесінің өзегіндегі қасиет. Кішіге — жол, үлкенге — ізет. Бұл ережені балаға ерте жастан үйрету — ата-ананың парызы. Сенім мен сыйластық болмаса, адамдар арасындағы байланыс жасанды болады. Осы сөздерді жаттай отырып, баланың рухани дамуына да үлес қосамыз.
Білім мен мектеп сөздері
Мектеп өміріне қатысты с-дан басталатын сөздер өте маңызды. Балалар осы сөздерді күнделікті тіршілігінде жиі қолданады. Сабақ — білім алудың негізгі формасы. Сынып — шәкірттер бірге оқитын бөлме. Сурет — шығармашылықтың ең алғашқы баспалдағы. Сызғыш — геометрия сабағының маңызды құралы.
С әріпінен басталатын білім мен мектеп сөздері:
• Сабақ — мектептегі оқу сессиясы
• Сынып — оқушылар бірге оқитын топ немесе бөлме
• Сурет — кескін, сурет салу пәні
• Сызғыш — сызу үшін қолданылатын таяқша құрал
• Сыбызғы — музыка пәнінде үйренілетін үрлемелі аспап
• Санам — ойлау, санау қабілеті
• Сан — математикадағы негізгі ұғым
• Сауатты — оқып-жаза білетін, білімді
• Сөйлем — бірнеше сөзден тұратын тіл бірлігі
• Сұрақ — жауап табуды мақсат еткен сөйлем
Сабақ — мектеп өмірінің өзегі. «Сабақты жақсы оқы» деп ата-аналар айтатыны бекер емес. Сауаттылық — қоғамдағы ең маңызды дағды. Сөйлем құра білу, сұрақ қоя білу — ойлаудың белсенді формасы. Мектепте осы дағдыларды меңгерген бала ертең сауатты азамат болып өседі.
Кәсіп пен шұғыл атаулары
Адамдардың кәсіп-шұғылдарын білдіретін с-дан басталатын сөздер де бар. Сазгер — музыкант, ән шығаратын адам. Суретші — кескін немесе сурет салушы. Сәулетші — ғимараттар жобалайтын маман. Сатушы — дүкенде немесе базарда тауар сататын кісі.
С әріпінен басталатын кәсіп атаулары:
• Сазгер — ән-күй шығаратын, орындайтын маман
• Суретші — кескін, сурет салу өнерімен айналысатын адам
• Сәулетші — ғимарат жобалаушы, архитектор
• Сатушы — тауарды саудаға шығаратын маман
• Сыншы — баға беруші, талдаушы
• Санақшы — деректерді жинаушы, санаушы маман
• Сарапшы — белгілі саладағы терең білімі бар маман
Сазгер — қазақ мәдениетінде аса бағалы мамандық. Абай, Біржан сал, Ахан сері — осы дәстүрдің ұлы өкілдері. Суретші де ұлттық рухты бейнелі өнер арқылы жеткізеді. Сәулетші болса, болашақ ұрпаққа тас-бетон жадында мәдениет іздерін қалдырады.
Дәстүр мен мәдениет сөздері
Қазақтың дәстүрлі мәдениетін суреттейтін с-дан басталатын сөздер халқымыздың бай рухани өмірін көрсетеді. Сахна — өнер орындайтын алаң. Сауын — малдың сауылуы немесе мереке. Сал-серілер — ертеде халық ортасында ән-жыр, өнер тарататын еркін рухты адамдар. Салт — халықтың ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан дәстүрі.
С әріпінен басталатын дәстүр мен мәдениет сөздері:
• Сахна — өнер орындалатын арнайы алаң
• Салт — ұрпақтан-ұрпаққа берілетін дәстүр-тәртіп
• Сауап — жақсы іс жасаудан келетін рухани марапат
• Сал-сері — халық өнерпазы, еркін рухты жыршы
• Сылдырмақ — сыңғырлаған дыбыс шығаратын безендіру бұйымы
• Сүндет — ұлдардың сүндет тойы дәстүрі
• Сыйлық — адамдар арасындағы мейірім белгісі
• Сәлем — амандасу, ізет білдіру
• Сырт — сыртқы бет, келбет
Сәлем беру — қазақтың ең негізгі ізет дәстүрі. Кішілердің үлкендерге қол беріп, иіліп сәлем етуі — баудан жасқа үйреткен тәлім. Сауап — діни де, адамгершілік те ұғым. Жақсы іс жасаған адам сауап алады деген сенім қазақта берік орнығып қалған.
С әріпінен басталатын 100-ден астам сөздің толық тізімі
Жоғарыда санаттарға бөліп талдаған сөздерден басқа, с әріпінен басталатын сөздер тізімін одан әрі кеңейтуге болады. Төменде жиі қолданылатын және мектеп оқушыларына пайдалы болатын кең тізімді ұсынамыз.
С әріпінен басталатын сөздердің толық тізімі (100+):
Сағат, сандық, сарымсақ, саусақ, сақал, сауысқан, сауап, сапар, саяхат, сахна, сазбалшық, сазгер, сай, сал, салқын, салмақ, салт, самал, самса, санам, сарт, сарқырама, сары, сарыала, сәбіз, сәлем, сән, сәнді, сәуле, сел, сенім, сергек, серік, сиқыр, сиқыршы, сиыр, сілеусін, сілекей, сіріңке, соқпақ, сор, сорпа, сорай, стол, сулы, су, суретші, сусын, сұңқар, сұрақ, сыбызғы, сыйлық, сыйластық, сылдырмақ, сынып, сыпайы, сыпырғыш, сырға, сырнай, сыртқы, сырдария, сызғыш, сыншы, сымбат, сюжет, сабақ, сабыр, сауаттылық, сауын, сал-сері, санақшы, сарапшы, сатушы, сәулетші, сүйек, сүйіспеншілік, сүзбе, сүндет, сүт, сәбіз, сарышұнақ, сазды жер, соқыр, сармисақ, сарт, серік, сылтау, сезімтал, сезім, сазды, самға, соқыр, сом, сыр, сыйлау, саздақ, санасы, сәт, сілкіндіру, сенімді, сырласу, салауатты, сыйымды, сарғаю, сараңдық, сыртпай
Бұл тізімді пайдаланып, балаңызбен бірге ойын ойнауға болады: кезекпен с-дан басталатын сөз айту, сөз тізбегін жалғастыру, суретпен сөзді сәйкестендіру сынды жаттығулар тіл дамытуға керемет көмектеседі.
Саяхат пен жол сөздері
Қазақ — көшпенді халық. Жол, саяхат, сапар — тіршіліктің өзегі болған. Осыған байланысты с-дан басталатын сөздер де тілімізде мол орын алады. Сапар — жолға шығу, мақсатпен бір жерден екінші жерге баруды білдіреді. Саяхат — ұзаққа, жаңа жерлерді тануға шығатын жол. Соқпақ — адамдардың жиі жүруінен пайда болатын тар жол. Себіт — шұбырып өткен мал немесе адам жолы.
С әріпінен басталатын саяхат пен жол сөздері:
• Сапар — мақсатты жол, іссапар немесе жеке жол
• Саяхат — жаңа жерлерді тануға шығатын ұзақ жол
• Соқпақ — тар, ізімен жүрілген жол
• Сыртқа шығу — үйден немесе ауылдан шығу
• Сағыныш — алыста жүргенде туған жерге деген ыстық сезім
• Сауда сапары — тауар алып-сату мақсатымен жол жүру
• Сыртқа қарай — алысқа бет алу бағыты
• Серуен — демалыс мақсатымен шыққан жеңіл жол, аялдама
• Сүрлеу — жиі жүрілген, табанмен таптаған жол
Қазақ даласы — ұлы жіпек жолының өткен аймағы. Осы жерде сапарлар, сауда саттық, мәдени алмасу ғасырлар бойы жалғасты. «Сапарға шыққан — сауапқа шыққан» деп те айтады халық. Алыс жолда адам жаңа нәрсе үйренеді, дүниетанымы кеңейеді. Сағыныш та осы алыс жолдан туады — туған жерге деген сезім.
Спорт пен ойын сөздері
Балалардың сүйікті тақырыптарының бірі — спорт пен ойын. Бұл саладағы с-дан басталатын сөздер де баланың күнделік өміріне тікелей қатысты. Секіру — гимнастика мен жеңіл атлетиканың негізі. Сырғанау — қыста балалардың сүйікті ойыны. Спорт алаңдарында, сыныптарда, ауладағы ойынқараларда да с-дан басталатын сөздер жиі айтылады.
С әріпінен басталатын спорт пен ойын сөздері:
• Секіру — жоғары немесе алдыға дене серпілісі
• Сырғанау — мұзда немесе сырғанақта жылжу
• Соғу — допты немесе нысананы ұрып жіберу
• Сузу — суда жүзу спорт түрі
• Салт атты жарыс — аттың үстінде жүріп жарысу
• Сайыс — жарыс, беттесу, спорттық байқау
• Сырық — биіктікке секіруде немесе балансты сақтауда қолданылатын ұзын таяқ
Қазақтың ұлттық спорт ойындарының ішінде сайыс маңызды орын алады. Алтыбақан, аударыспақ, сайыс — бұлар ерлік пен шапшаңдықты дамытатын ойындар. Балаларды жастайынан спортқа тарту — денсаулықты нығайтумен қатар, сенімді, серпінді тұлға тәрбиелейді.
Сан есімдер мен сандық ұғымдар
Математика мен санақ тілінде де с-дан басталатын сөздер бар. Сан — математиканың негізгі ұғымы, бастауыш сыныптан бастап оқытылады. Санау — математикалық ойлаудың бірінші баспалдағы. Секунд — уақыттың ең кіші өлшем бірлігі. Сантиметр — ұзындықты өлшейтін метрлік жүйенің бірлігі.
С әріпінен басталатын сандық ұғымдар:
• Сан — математикалық мөлшерді білдіретін негізгі ұғым
• Санау — заттарды ретімен есептеу амалы
• Секунд — минуттың алпысыншы бөлігі
• Сантиметр — метрдің жүзден бір бөлігі
• Сома — қосынды, жалпы мөлшер
• Салыстыру — екі шаманы бір-бірімен теңестіру
• Симметрия — геометриядағы тең бейнелену қасиеті
Математика пәнінде санау, салыстыру, сома — бастауыш сыныптың маңызды тірегі. Бала алғаш санауды үйренгенде, оның ойлауы мен логикасы да дамиды. С-дан басталатын математикалық терминдерді ерте меңгерген бала сыныпта белсенді болады.
С дыбысынан басталатын мақал-мәтелдер
Қазақ мақал-мәтелдерінде де с-дан басталатын сөздер мен тіркестер жиі кездеседі. Мақал-мәтелдер — халықтың даналығы, жинақталған өмір тәжірибесі.
С сөзімен байланысты мақал-мәтелдер:
• «Сабырлы — саз балшықтан да өтеді»
• «Сенімді досың — бір хазына»
• «Сөз — жердің тұзы»
• «Сабақты жақсы оқысаң, сарапшы боласың»
• «Сыйлағанды — сыйлайды»
• «Су ақпаса — тасымайды»
• «Сырты жылтыр болғанмен, іші — бос»
Мақал-мәтелдерді жаттаған бала сөздік қорын байытумен бірге, халықтың тарихи даналығын да бойына сіңіреді. Мақалдардың бейнелі тілі баланың ойлауын дамытып, сөйлеу мәдениетін жетілдіреді.
Балаларға арналған жаттығулар
С әріпінен басталатын сөздерді тиімдірек үйрену үшін бірнеше жаттығу әдісі бар. Мұғалімдер мен ата-аналар осы тәсілдерді сабақта және үйде пайдалана алады.
С әріпін үйренуге арналған жаттығу тәсілдері:
• Сурет-сөз сәйкестендіру: Суретті көрсетіп, баладан с-дан басталатын атауын айтқызу
• Сөз тізбегі ойыны: Кезекпен с-дан басталатын жаңа сөз айту
• Санат бойынша топтау: «Жануарлар», «Тағам», «Табиғат» деп бөліп жаздыру
• Сөз табыстыру: «С_ _ А Қ» үлгісімен сөзді аяқтату
• Сөздік диктант: Мұғалім айтқан сөзді жазу
• Сөз ойыны «Снежный ком»: Алдыңғы айтылған барлық сөздерді қайталап, жаңасын қосу
Осы ойындар арқылы бала с-дан басталатын сөздерді жатқа білмей-ақ, ойын үстінде табиғи жолмен үйренеді. Ойын арқылы оқыту — заманауи педагогиканың негізгі принципі.
С дыбысынан басталатын қазақ есімдері
Қазақ есімдерінің ішінде де с-дан басталатындары жеткілікті. Есімдер — ұлттың мәдени жады. Олардың мағынасы тілдің тарихын, халықтың рухани дүниетанымын ашып береді.
С әріпінен басталатын ер адам есімдері:
• Серік — дос, жолдас, жан жолдас дегенді білдіреді
• Санжар — найзаны тесіп өтуші, батыл, ержүрек
• Сейіт — пайғамбар ұрпағынан деген мағына
• Сәрсен — сәрсенбі күні туған деген мағынада
• Сыдық — адал, шыншыл, тура деген мағынада
• Сұлтан — патша, билеуші, мырза
С әріпінен басталатын қыз есімдері:
• Сәуле — жарық сәуле, нұрлы деген мағынада
• Салтанат — салтанатты, ұлы, мерекелі
• Сымбат — сұлу пішін, келісті тұлға
• Сандуғаш — бұлбұл, жақсы дауысты
• Сарыгүл — сары гүл, жылу мен жарықтың символы
• Сәния — мәртебелі, ардақты деген мағынада
Есімдерді мағынасымен бірге үйрену — бала үшін де, ата-ана үшін де қызықты сапар. Есімнің мағынасын білу — адамды тереңірек тануға мүмкіндік береді. Серік деген есімді иеленген адам шынымен де жолдастықты, достықты бағалайды деп халық сенеді.
Қорытынды
Қазақ тілінде с әріпінен басталатын сөздер саны жүзден мыңға дейін созылады. Бұл мақалада олардың ең жиі қолданылатын, маңызды санаттарын қамтуға тырыстық. Жануарлар атауынан бастап, сезім мен қасиет атауларына дейін — с дыбысы қазақ тілінің барлық салаларында кеңінен тараған.
Ана тілін жетік меңгеру — ұлттық мақтаныштың негізі. Балаларға с-дан басталатын сөздерді үйрету арқылы олардың тілін, ойын, сезімін бірге дамытамыз. Осы мақаладағы тізімдер мен жаттығулар тіл үйренуді қызықты, тиімді етеді деп үміттенеміз.
Тілімізді сақтайық, байытайық — болашақ ұрпаққа мирас ретінде берейік!
Осы мақаланы оқыған мұғалімдерге, ата-аналарға және оқушыларға тілдік жаттығуларда пайдаланулары үшін еркін баспаға шығаруға болады. С дыбысы — сөздің ең өткір, ең жиі қолданылатын дыбыстарының бірі. Оны меңгерген бала қазақ тілінің кең дүниесіне бір қадам жақындайды. Ана тілін сүю — ұлт болашағын сүюмен тең.
Егер сізге осы тізімнен белгілі бір санатқа қатысты толық мәлімет қажет болса — сайтымыздың «Сөздер» бөлімінде барлық әріптер бойынша жіктелген толық мақалалар бар. Олардың әрқайсысы дәл осы мақала сияқты, санаттарға бөлінген, мағынасымен және жаттығу тапсырмаларымен толықтырылған. Сөздік қоры бай адам — ойы бай адам.
